Wie in Nederland wil motorrijden, krijgt te maken met drie rijbewijscategorieën: A1, A2 en A. Welke je kunt halen, hangt vooral af van je leeftijd en van een eventueel motorrijbewijs dat je al hebt.
Heel kort: ben je 18 of 19 en begin je zonder motorrijbewijs, dan kom je uit bij A1. Vanaf 20 jaar kun je rechtstreeks A2 halen. Vanaf 21 jaar kun je ook examen doen voor A, maar daarbij kun je tot je 24e te maken krijgen met Code 80. Heb je minimaal twee jaar A2, dan kun je vanaf 22 jaar doorstromen naar A zonder die beperking. Vanaf 24 jaar kun je rechtstreeks het volledige A-rijbewijs halen.
A1, A2 en A in één overzicht
| Rijbewijs | Leeftijd praktijkexamen | Wat mag je rijden? |
|---|---|---|
| A1 | vanaf 18 jaar | maximaal 125 cc, 11 kW en 0,1 kW/kg |
| A2 | vanaf 20 jaar | maximaal 35 kW en 0,2 kW/kg |
| A met Code 80 | vanaf 21 jaar | A1- en A2-motoren en bepaalde driewielige motoren |
| A zonder beperking | vanaf 24 jaar rechtstreeks, of vanaf 22 jaar na minimaal twee jaar A2 | motoren zonder vermogensbeperking |
Voor A2 geldt nog een belangrijke regel. Een motor die is teruggebracht naar 35 kW mag oorspronkelijk niet meer dan het dubbele vermogen hebben gehad. Een motor met oorspronkelijk meer dan 70 kW kan dus niet simpelweg worden teruggevoerd zodat hij geschikt wordt voor rijbewijs A2.
A1: het lichte motorrijbewijs
A1 is de eerste motorrijbewijscategorie die je kunt halen. Je mag vanaf 17 jaar rijles nemen en motortheorie doen. Voor het praktijkexamen moet je minimaal 18 jaar zijn.
Met A1 mag je op een motor met maximaal 125 cc en maximaal 11 kW rijden. Daarnaast mag de verhouding tussen vermogen en rijklaar gewicht niet hoger zijn dan 0,1 kW per kilogram.
Ben je 18 of 19 en wil je zelfstandig op een echte motorfiets rijden, dan is A1 voor een nieuwe motorrijder dus de beschikbare route.
A1 hoeft niet je eindstation te zijn. Nadat je het rijbewijs minimaal twee jaar hebt, kun je vanaf je twintigste via de getrapte route door naar A2.
A2: vanaf 20 jaar veel meer keuze
Vanaf 20 jaar kun je rechtstreeks voor rijbewijs A2 gaan. Je hoeft daarvoor niet eerst A1 te hebben gehaald.
Met A2 mag je motoren rijden met maximaal 35 kW, ongeveer 48 pk. De verhouding tussen vermogen en gewicht mag maximaal 0,2 kW per kilogram zijn. Er geldt geen algemene cilinderinhoudsgrens zoals bij A1.
Dat laatste is belangrijk bij het zoeken naar een motor. Een 500-, 650- of zelfs grotere motor kan onder A2 vallen zolang hij aan de vermogensregels voldoet. Andersom is niet iedere teruggevoerde motor automatisch geschikt voor A2: het oorspronkelijke vermogen mag niet hoger zijn dan 70 kW.
Begin je pas op je twintigste met motorrijden, dan hoef je dus niet eerst twee jaar A1 te rijden. Je kunt meteen de opleiding voor A2 volgen.
A: het volledige motorrijbewijs
Met rijbewijs A zonder beperking mag je motorfietsen rijden zonder maximale vermogensgrens. Je krijgt daarmee ook de bevoegdheden van A1 en A2.
Er zijn verschillende manieren om daar te komen.
Ben je 24 jaar of ouder en heb je nog geen motorrijbewijs, dan kun je rechtstreeks voor A gaan. Je hoeft niet eerst A1 of A2 te halen.
Heb je al minimaal twee jaar A2, dan kun je vanaf 22 jaar via de getrapte route naar A. Je krijgt dan A zonder Code 80.
En vanaf 21 jaar bestaat nog een derde mogelijkheid: examen doen voor A terwijl je nog geen twee jaar A2 bezit. Dan krijg je in veel gevallen A met Code 80. Dat vraagt wat extra uitleg.
Wat verandert er vanaf je 21e?
De simpele indeling “18 is A1, 20 is A2 en 24 is A” vertelt niet het hele verhaal.
Vanaf 21 jaar mag je namelijk examen doen op een motor uit de zware categorie A. Heb je op dat moment nog geen twee jaar A2, dan krijg je A met Code 80. Daarmee mag je op tweewielige motoren uit A1 en A2 rijden, maar nog niet op een onbeperkte A-motor.
Code 80 kan verdwijnen doordat je 24 wordt, doordat je het A-rijbewijs twee jaar bezit of, als je daarvoor al A2 had, zodra je dat A2-rijbewijs twee jaar bezit. In sommige situaties moet je als je nog geen 24 bent vervolgens een nieuw rijbewijspasje zonder Code 80 aanvragen voordat je op een onbeperkte tweewielige motor mag rijden.
Daarmee is alleen de hoofdlijn verteld. Wanneer Code 80 precies vervalt en wat je ermee mag rijden, leggen we uitgebreider uit in ons artikel over Code 80 op het motorrijbewijs.
Doorstromen van A1 naar A2
Heb je A1 al minimaal twee jaar, dan hoef je voor A2 niet opnieuw het complete traject voor een beginnende motorrijder af te leggen.
Je mag vanaf 19 jaar lessen volgen op een A2-motor en vanaf 20 jaar praktijkexamen doen. Heb je A1 op dat moment minimaal twee jaar, dan kun je het getrapte praktijkexamen doen. Daarin worden zowel verkeersdeelneming als voertuigbeheersing beoordeeld. Je hoeft niet opnieuw motortheorie te halen.
De route kan er daardoor zo uitzien:
A1 vanaf 18 jaar → na minimaal twee jaar door naar A2 vanaf 20 jaar → na minimaal twee jaar A2 door naar A vanaf 22 jaar.
Doorstromen van A2 naar A
Ook van A2 naar A bestaat een getrapte route.
Heb je rijbewijs A2 minimaal twee jaar, dan kun je vanaf je 22e examen doen voor A. Omdat je al een lagere motorcategorie bezit, hoef je niet opnieuw theorie-examen voor de motor te doen. Via deze route krijg je A zonder Code 80 en mag je daarna motoren zonder vermogensbeperking rijden.
Belangrijk is daarbij de datum waarop je rijbewijs daadwerkelijk is afgegeven. Het CBR kijkt naar hoe lang je het onderliggende rijbewijs bezit, niet alleen naar de datum waarop je ooit voor het examen bent geslaagd.
Je hoeft niet altijd A1 → A2 → A te doorlopen
Het getrapte systeem betekent niet dat iedere motorrijder verplicht bij A1 begint.
Begin je op je 18e, dan is A1 je eerste mogelijkheid. Begin je pas op je 20e, dan kun je rechtstreeks A2 doen. Vanaf 21 jaar kun je kiezen voor een route via A waarbij Code 80 een rol kan spelen. En ben je 24 jaar of ouder, dan kun je meteen het onbeperkte A-rijbewijs halen.
Welke route voor jou logisch is, hangt dus vooral af van je leeftijd en van de vraag of je al een motorrijbewijs bezit.
| Jouw situatie | Mogelijke route |
|---|---|
| 17 jaar | theorie en lessen voor A1 |
| 18–19 jaar, nog geen motorrijbewijs | A1 |
| 20 jaar, nog geen motorrijbewijs | rechtstreeks A2 |
| 20 jaar en minimaal twee jaar A1 | doorstromen naar A2 |
| 21–23 jaar en nog geen twee jaar A2 | A2 of A met Code 80 |
| 22–23 jaar en minimaal twee jaar A2 | doorstromen naar A zonder beperking |
| 24 jaar of ouder | rechtstreeks A zonder beperking |
Welk motorrijbewijs heb jij nodig?
Kijk eerst naar de motor die je wilt kunnen rijden en vervolgens naar de route die bij je leeftijd past.
Voor een lichte motor tot 125 cc en 11 kW is A1 voldoende. Voor een motor tot 35 kW heb je minimaal A2 nodig. Wil je zonder vermogensbeperking kunnen kiezen, dan heb je A zonder Code 80 nodig.
Weet je inmiddels welke categorie bij je past? Dan is de volgende vraag hoe je dat rijbewijs daadwerkelijk haalt. In onze complete gids over je motorrijbewijs halen leggen we het hele traject uit, van theorie en Gezondheidsverklaring tot rijlessen, AVB en AVD.
