Vanaf je 21e kun je in Nederland examen doen voor het zware motorrijbewijs A. Ben je nog geen 24 en heb je nog niet lang genoeg A2, dan kun je daarbij Code 80 op je A-rijbewijs krijgen.
Dat klinkt als een aparte rijbewijscategorie, maar dat is het niet. Code 80 is een tijdelijke beperking op rijbewijs A. Je mag daarmee al motoren uit A1 en A2 rijden en ook zware driewielige motoren, maar nog geen zware tweewielige motor uit categorie A.
Code 80 in één oogopslag
| A met Code 80 | |
|---|---|
| Vanaf welke leeftijd? | A-examen vanaf 21 jaar |
| Wat is het? | Rijbewijs A met een tijdelijke beperking |
| A1-motor rijden? | Ja |
| A2-motor rijden? | Ja |
| Zware tweewielige A-motor rijden? | Nog niet |
| Zware driewielige motor rijden? | Ja |
| Extra examen nodig wanneer Code 80 vervalt? | Nee |
| Kan Code 80 vóór je 24e verdwijnen? | Ja |
Wanneer je Code 80 precies krijgt en hoelang de beperking geldt, hangt vooral af van je leeftijd én van de vraag of je al een A2-rijbewijs hebt.
Wat betekent Code 80 precies?
Code 80 hoort bij rijbewijscategorie A. Je hebt dus niet een ‘A2-rijbewijs met Code 80’, maar een A-rijbewijs waarop een tijdelijke beperking staat.
Zolang Code 80 geldt, mag je op tweewielige motoren rijden die binnen categorie A1 of A2 vallen. Voor A2 betekent dat onder meer een maximaal vermogen van 35 kW en een vermogen-gewichtsverhouding van maximaal 0,2 kW per kilogram. Een teruggevoerde motor mag bovendien niet zijn afgeleid van een uitvoering met meer dan het dubbele vermogen.
Daarmee is meteen een hardnekkig misverstand uit de wereld: de 80 in Code 80 betekent niet dat je motor 80 kW mag leveren.
Wil je eerst precies weten wat de verschillen zijn tussen de categorieën? Lees dan onze uitgebreide uitleg over A1, A2 en A en welk motorrijbewijs bij jou past.
Wat mag je rijden met Code 80?
Met rijbewijs A en Code 80 mag je rijden op:
- motoren uit categorie A1;
- driewielige motoren uit categorie A1 tot 15 kW;
- motoren uit categorie A2;
- driewielige motoren uit categorie A met meer dan 15 kW.
Een normale zware tweewielige motor uit categorie A mag nog niet zolang Code 80 voor jou geldt.
Dat laatste is belangrijk. Code 80 maakt het mogelijk om al vanaf 21 jaar rijbewijs A te behalen, maar beperkt tijdelijk welke tweewielige motoren je daarmee mag rijden.
Code 80 of A2: wat is het verschil?
A2 en A met Code 80 lijken sterk op elkaar zolang je alleen kijkt naar de tweewielige motoren waarop je mag rijden. Toch zijn het juridisch twee verschillende situaties.
Met rijbewijs A2 bezit je categorie A2. Wil je later naar het volledige A-rijbewijs, dan moet je daarvoor opnieuw een praktijkexamen afleggen.
Met A en Code 80 heb je categorie A al behaald. Zodra Code 80 niet meer geldt, hoef je daarom niet opnieuw examen te doen om op een zware A-motor te mogen rijden.
Dat verschil kan belangrijk zijn als je rond je 20e of 21e begint met motorrijden. Welke route het meest logisch is, hangt af van je leeftijd en eventuele eerdere rijbewijzen. In onze keuzehulp voor A1, A2 en A zetten we die routes naast elkaar.
Wanneer krijg je Code 80?
De eenvoudigste situatie is iemand die nog geen motorrijbewijs heeft.
Vanaf 21 jaar kun je rechtstreeks examen doen voor categorie A. Ben je nog geen 24 en bezit je A2 nog geen twee jaar, dan krijg je na het behalen van A Code 80 op je rijbewijs.
Bij deze rechtstreekse A-route bestaat het praktijktraject uit het examen voertuigbeheersing en het examen verkeersdeelneming. Wil je weten wat je bij die examens moet doen, lees dan onze uitleg over het AVB-examen voor de motor en het AVD-examen voor de motor.
Vanaf 24 jaar kun je rechtstreeks A halen zonder Code 80.
Je hebt A2, maar nog geen twee jaar
Stel: je haalt A2 op je twintigste en wilt op je eenentwintigste al A halen.
Dat kan. Omdat je A2 dan nog geen twee jaar bezit, val je nog niet onder de getrapte route naar onbeperkt A. Je doet voor A opnieuw het AVB- en AVD-examen en krijgt daarna A met Code 80.
Omdat je al A2 bezit, hoef je voor deze stap niet opnieuw het motortheorie-examen te doen. Meer over het theorie-examen zelf vind je in onze gids over het motor theorie-examen.
Het interessante zit vervolgens in het moment waarop Code 80 vervalt. Je hoeft namelijk niet altijd twee jaar te wachten vanaf het moment waarop je A met Code 80 hebt gehaald. Zodra je oorspronkelijke A2-rijbewijs twee jaar oud is, kan de beperking al verdwijnen.
Je hebt A2 al minimaal twee jaar
Heb je A2 minimaal twee jaar in bezit, dan kun je via de getrapte route naar A.
Vanaf 22 jaar kun je op die manier het volledige A-rijbewijs behalen zonder Code 80. Je hoeft niet opnieuw theorie te doen en legt voor deze getrapte route alleen het praktijkexamen verkeersdeelneming af. Tijdens dat examen wordt ook voertuigbeheersing meegenomen.
Dat is dus een wezenlijk andere situatie dan wanneer je op je 21e A haalt terwijl je A2 bijvoorbeeld pas één jaar bezit.
Wanneer vervalt Code 80?
Code 80 kan op drie manieren ophouden te gelden:
- Je hebt rijbewijs A twee jaar.
- Je wordt 24 jaar.
- Je had A2 al voordat je A haalde en je hebt dat A2-rijbewijs inmiddels twee jaar.
Daarbij is de afgiftedatum van het rijbewijs bepalend. Het gaat dus niet simpelweg om de datum waarop je voor het examen bent geslaagd.
Welke situatie het eerst wordt bereikt, bepaalt hoe lang je daadwerkelijk met de beperking te maken hebt.
Vier voorbeelden maken het duidelijker
| Situatie | Wat gebeurt er? |
|---|---|
| Je haalt A op je 21e en had nog geen A2 | Je krijgt Code 80. Na twee jaar A kan de beperking rond je 23e verdwijnen. |
| Je haalt A op je 23e en had geen A2 | Je krijgt Code 80. Op je 24e vervalt de beperking al. |
| Je haalt A2 op je 20e en A op je 21e | Je krijgt Code 80. Zodra je A2 twee jaar in bezit hebt, kan de beperking rond je 22e verdwijnen. |
| Je haalt A2 op je 20e en wacht tot je 22e met de getrapte stap naar A | Je behaalt A zonder Code 80. |
| Je bent 24 jaar of ouder en haalt rechtstreeks A | Je krijgt A zonder Code 80. |
Vooral het derde voorbeeld is belangrijk. De simpele uitleg dat ‘Code 80 altijd twee jaar duurt’ klopt dus niet. Een eerder behaald A2-rijbewijs kan ervoor zorgen dat de beperking eerder verdwijnt.
Moet je een nieuw rijbewijs aanvragen wanneer Code 80 vervalt?
Dat hangt af van je leeftijd.
Ben je nog geen 24 wanneer Code 80 door de tweejaarstermijn van A of A2 niet meer voor je hoeft te gelden? Dan moet je eerst bij de gemeente een nieuw rijbewijspasje zonder Code 80 aanvragen. Zonder dat nieuwe rijbewijs mag je nog niet op een zware tweewielige A-motor rijden.
Word je 24 jaar, dan vervalt de beperking. Voor rijden in Nederland hoef je dan niet eerst een nieuw rijbewijs aan te vragen.
Ga je naar het buitenland, dan is het wel verstandig een nieuw rijbewijs aan te vragen waarop Code 80 niet meer vermeld staat.
Je hoeft geen nieuw A-examen te doen
Dit is misschien wel het belangrijkste verschil tussen A2 en A met Code 80.
Wanneer Code 80 vervalt, hoef je niet opnieuw praktijkexamen te doen. Je hebt categorie A immers al gehaald. Code 80 beperkt tijdelijk welke motoren je met dat rijbewijs mag besturen; het is geen aparte rijbewijscategorie die je later opnieuw moet omzetten met een examen.
Ben je jonger dan 24 wanneer de beperking vervalt, vergeet dan alleen niet dat een nieuw rijbewijspasje nodig kan zijn voordat je daadwerkelijk op een zware tweewielige A-motor stapt.
Welke route naar rijbewijs A past bij jou?
Code 80 is vooral relevant voor motorrijders tussen 21 en 24 jaar en voor rijders die al A2 hebben maar dat rijbewijs nog geen twee jaar bezitten.
Begin je eerder of later, dan kan een andere route logischer zijn. In onze gids over A1, A2 en A zie je per leeftijd welke mogelijkheden je hebt.
Wil je juist het volledige traject overzien — van theorie en rijlessen tot AVB, AVD en het aanvragen van je rijbewijs — lees dan onze complete uitleg over je motorrijbewijs halen.
