Een motorrijbewijs halen bestaat in Nederland uit theorie, een Gezondheidsverklaring, rijlessen en praktijkexamens. Welke route je volgt, hangt vooral af van je leeftijd en van eventuele motorrijbewijzen die je al hebt.
Voor beginners zijn er drie categorieën: A1, A2 en A. Wie jonger is dan 24 kan daarnaast te maken krijgen met Code 80. Dat klinkt ingewikkelder dan het is. Hieronder lopen we het hele traject door, van de keuze voor je rijbewijs tot het moment waarop je daadwerkelijk zelfstandig mag motorrijden.
1. Welk motorrijbewijs kun je halen?
Nederland kent A1 voor lichte motoren, A2 voor middelzware motoren en A voor motoren zonder vermogensbeperking. De minimumleeftijd en de route verschillen per categorie.
| Rijbewijs | Vanaf wanneer? | Wat mag je rijden? | Belangrijk om te weten |
|---|---|---|---|
| A1 | Praktijkexamen vanaf 18 jaar; lessen en theorie vanaf 17 jaar | Max. 125 cc, 11 kW en 0,1 kW/kg | Eerste mogelijkheid om een motorrijbewijs te halen |
| A2 | Praktijkexamen vanaf 20 jaar | Max. 35 kW en 0,2 kW/kg | Rechtstreeks vanaf 20 jaar, of doorstromen vanaf A1 |
| A met Code 80 | Praktijkexamen vanaf 21 jaar | A1- en A2-motoren en bepaalde driewielige motoren | Nog geen zware tweewielige A-motor |
| A onbeperkt | Rechtstreeks vanaf 24 jaar, of vanaf 22 jaar na minimaal twee jaar A2 | Motoren zonder vermogensbeperking | Geen Code 80 |
Voor A2 geldt nog een technische beperking: een A2-motor mag niet zijn afgeleid van een motor met meer dan het dubbele vermogen. Een teruggevoerde motor mag oorspronkelijk dus niet meer dan 70 kW hebben gehad.
Hoe zit het met Code 80?
Vanaf 21 jaar kun je examen doen voor categorie A. Heb je dan nog niet minstens twee jaar A2 en ben je jonger dan 24, dan krijg je in veel gevallen A met Code 80. Daarmee mag je op tweewielige motoren uit A1 en A2 rijden, maar nog niet op een onbeperkte A-motor. Zware driewielige motoren zijn wel toegestaan.
Code 80 verdwijnt wanneer je 24 wordt, wanneer je A al twee jaar hebt of – als je daarvoor A2 had – zodra je A2 twee jaar bezit. Ben je op dat moment nog geen 24, dan moet je een nieuw rijbewijspasje zonder Code 80 aanvragen voordat je op een onbeperkte tweewielige A-motor mag rijden. Je hoeft daarvoor niet opnieuw examen te doen.
Heb je al minimaal twee jaar A2, dan kun je vanaf 22 jaar via de getrapte route naar A. Daarbij hoef je niet opnieuw theorie en een los AVB-examen te doen: het getrapte praktijkexamen bestaat uit verkeersdeelneming, waarbij ook twee bijzondere manoeuvres worden getoetst. Hetzelfde principe geldt bij doorstromen van A1 naar A2 na minstens twee jaar A1.
Wil je precies uitzoeken welke route bij jouw leeftijd en ervaring hoort? Lees dan onze uitgebreide uitleg over A1, A2 en A en welk motorrijbewijs je moet kiezen.
2. Motorrijbewijs halen: het hele traject in één oogopslag
Voor iemand die nog geen motorrijbewijs heeft, ziet het traject er meestal zo uit:
- Bepaal of je voor A1, A2 of A gaat.
- Zoek een motorrijschool en bespreek je opleiding.
- Vul aan het begin van je opleiding de Gezondheidsverklaring in.
- Haal je motortheorie op het moment dat dit voor jouw route nodig is.
- Volg rijlessen en leer de motor beheersen.
- Doe het AVB-examen voor voertuigbeheersing.
- Bereid je verder voor op rijden in het verkeer.
- Doe het AVD-examen voor verkeersdeelneming.
- Vraag na het slagen je nieuwe rijbewijs aan.
Die volgorde is niet op ieder detail voor iedereen hetzelfde. Theorie en praktijkopleiding kunnen bijvoorbeeld deels naast elkaar lopen. Ook maakt het uit of je al rijbewijs B, A1 of A2 bezit.
De harde scheiding zit vooral bij de examens: bij de rechtstreekse route komt AVB vóór AVD. Voor AVD moet je bovendien aan de theorie-eis voldoen en moet je AVB nog geldig zijn.
3. Theorie-examen voor de motor
Begin je zonder eerder motorrijbewijs, dan hoort het theorie-examen bij je opleiding. Het theorie-examen voor de motor mag vanaf 17 jaar. Een positieve uitslag is anderhalf jaar geldig.
In 2026 bestaat het reguliere motortheorie-examen uit 50 vragen die meetellen plus twee testvragen. Je moet minimaal 41 van de 50 examenvragen goed beantwoorden. Voor het normale examen krijg je 30 minuten.
Dat betekent niet dat je theorie per se maanden vóór je eerste motorrijles moet halen. De exacte mogelijkheden hangen af van de rijbewijzen die je al hebt. Wel moet je voorkomen dat je zo vroeg theorie doet dat de geldigheid van anderhalf jaar een probleem wordt voordat je aan AVD toe bent.
Heb je al autorijbewijs B?
Een autorijbewijs is geen motorrijbewijs. Met alleen rijbewijs B mag je dus niet ineens op een A1-, A2- of A-motor de weg op; voor een tweewielige motor heb je de bijbehorende A-categorie nodig.
Een geldig B-rijbewijs geeft tijdens de opleiding wél een voordeel. Je mag daarmee AVB doen zonder dat je al voor de motortheorie bent geslaagd. Voor het reserveren en afleggen van AVD moet je alsnog een geldige positieve uitslag van het motortheorie-examen hebben.
Heb je al A1 of A2 en stroom je door naar een hogere motorcategorie, dan hoef je normaal gesproken niet opnieuw theorie-examen te doen. Er bestaan enkele uitzonderingen voor bijzondere codes op het rijbewijs.
Meer over de inhoud en voorbereiding lees je in onze gids over het theorie-examen voor je motorrijbewijs.
4. Vergeet de Gezondheidsverklaring niet
Iedereen die praktijkexamen doet voor een nieuw motorrijbewijs heeft een Gezondheidsverklaring nodig. Daarmee beoordeelt het CBR of je lichamelijk en geestelijk geschikt bent om veilig te rijden. Je vult de verklaring zelf in via Mijn CBR.
Het CBR adviseert om dit al aan het begin van je rijopleiding te doen. Als uit je antwoorden blijkt dat extra informatie nodig is, kan bijvoorbeeld een keuring door een arts of specialist of een rijtest volgen. Dat kan meer tijd kosten.
Wacht met de Gezondheidsverklaring daarom niet tot je bijna wilt afrijden. Wanneer er niets bijzonders speelt, is het vooral een administratieve stap. Zodra er wel aanvullende beoordeling nodig is, kan hij bepalend worden voor de planning van je opleiding.
5. Je eerste lessen en het AVB-examen
Tijdens de eerste fase van je opleiding leer je de motor bedienen en beheersen. Denk aan wegrijden, stoppen, sturen, remmen, schakelen, balans houden en gecontroleerd manoeuvreren bij verschillende snelheden.
Een groot deel daarvan komt samen in het AVB-examen: voertuigbeheersing. Het examen duurt ongeveer 20 minuten en bestaat uit zeven oefeningen op een examenterrein. Daarbij laat je onder meer zien dat je de motor bij lage en hogere snelheid onder controle hebt en veilig kunt remmen.
Je hoeft niet alle zeven oefeningen foutloos te doen. Om te slagen moeten vijf van de zeven oefeningen voldoende zijn, waarbij ook eisen gelden voor de verschillende groepen oefeningen.
Na een geslaagd AVB kun je door richting AVD. Je AVB-resultaat moet op de dag van je AVD nog geldig zijn; het CBR controleert of je in het voorafgaande jaar voor voertuigbeheersing bent geslaagd.
Nog nooit op een lesmotor gezeten? In onze gids over je eerste motorrijles lees je uitgebreider wat je tijdens die eerste lessen kunt verwachten.
6. AVD: laten zien dat je veilig kunt motorrijden
Na voertuigbeheersing volgt bij de rechtstreekse route het AVD-examen: verkeersdeelneming. Hier gaat het niet langer om oefeningen op een terrein, maar om zelfstandig en veilig motorrijden op de openbare weg.
Het hele examen duurt ongeveer 55 minuten. De daadwerkelijke examenrit duurt ongeveer 35 minuten. De examinator rijdt in een auto achter je en geeft via een ontvanger in je helm aanwijzingen. Voor vertrek krijg je onder meer een ogentest en enkele vragen over de motor.
Tijdens de rit kijkt de examinator onder andere naar je kijkgedrag, je plaats op de weg, de toepassing van verkeersregels en je beheersing van de motor in het verkeer. Het draait uiteindelijk om één brede vraag: kun je zelfstandig, veilig en verantwoord deelnemen aan het verkeer?
Voor AVD moet je theorie nog geldig zijn en moet je bij de reguliere route AVB hebben gehaald.
Wie zich op dit laatste examen voorbereidt, vindt meer praktische uitleg in onze tips voor het AVD-examen.
7. Hoe kies je een goede motorrijschool?
De goedkoopste lesprijs zegt weinig als een les maar 50 minuten duurt, de planning slecht aansluit of er allerlei kosten rond examens bijkomen. Vergelijk rijscholen daarom op meer dan één bedrag.
Vraag in ieder geval naar:
- de duur en prijs van één rijles;
- wat er precies in een lespakket zit;
- de kosten van extra lessen buiten een pakket;
- de kosten die de rijschool rond AVB en AVD rekent;
- hoe snel en regelmatig je kunt lessen;
- hoe de opleiding wordt verdeeld tussen voertuigbeheersing en verkeersdeelname;
- wie je instructeur wordt en of je meestal dezelfde instructeur houdt;
- hoe lang je waarschijnlijk moet wachten op examens.
Kijk daarnaast naar de officiële slagingsgegevens in de rijschoolzoeker van het CBR. Een slagingspercentage moet niet je enige criterium zijn, maar het is wel nuttige informatie naast prijs, planning en je indruk tijdens een proefles. Ook de RDW adviseert om bij de keuze van een rijschool verder te kijken dan alleen de lesprijs.
In onze gids voor het kiezen van een motorrijschool gaan we uitgebreider in op de vragen die je vooraf kunt stellen.
8. Wat kost een motorrijbewijs in 2026?
Een exact totaalbedrag kunnen we niet eerlijk op iedere leerling plakken. Daarvoor verschillen lesprijzen, lesduur, het benodigde aantal lessen en eventuele herexamens te veel.
Een aantal officiële kosten staat in 2026 wel vast:
| Kostenpost | Officieel tarief 2026 |
|---|---|
| Theorie-examen motor | € 50,50 |
| Gezondheidsverklaring | € 46,90 |
| CBR-tarief AVB | € 83,00 |
| CBR-tarief AVD | € 147,00 |
| Rijbewijs aanvragen | maximaal € 53,65 |
Het theoriebedrag betaal je rechtstreeks voor het CBR-examen. Bij AVB en AVD is het belangrijk om onderscheid te maken tussen het officiële CBR-tarief en het bedrag dat jij uiteindelijk aan de rijschool betaalt. De rijschool kan daarnaast kosten rekenen voor bijvoorbeeld de lesmotor, de instructeur, administratie en een les rond het examen.
Het CBR stelde het tarief van de Gezondheidsverklaring voor 2026 vast op € 46,90. De kosten van een gewone rijbewijsaanvraag verschillen per gemeente, maar mogen in 2026 maximaal € 53,65 bedragen. Een spoedaanvraag kost extra.
Daar bovenop komen vooral je rijlessen. Juist daar ontstaat het grootste verschil tussen kandidaten. Er is geen betrouwbare landelijke regel waarmee vooraf kan worden gezegd dat iemand bijvoorbeeld 15, 20 of 25 lessen nodig heeft. Een proefles en de voortgang tijdens de opleiding geven een veel betere indicatie.
Voor een uitgebreidere uitsplitsing van de kosten hebben we een aparte gids over wat het motorrijbewijs kost in 2026.
9. Hoe lang duurt het halen van een motorrijbewijs?
Ook voor de doorlooptijd bestaat geen betrouwbaar aantal weken of maanden dat voor iedere leerling geldt.
Iemand die meerdere keren per week kan lessen, theorie snel haalt en direct terechtkan voor examens kan het traject veel sneller doorlopen dan iemand die maar af en toe kan lessen. Ook de beschikbaarheid van de rijschool en examenplaatsen speelt mee.
De belangrijkste factoren zijn:
- hoe vaak je kunt lessen;
- hoe snel je voertuigbeheersing oppakt;
- wanneer je theorie haalt;
- de beschikbaarheid van AVB en AVD;
- een eventueel herexamen;
- de afhandeling van je Gezondheidsverklaring wanneer extra medische informatie nodig is.
Plan vooral je theorie verstandig. Die is anderhalf jaar geldig. Na AVB heb je voor de reguliere route bovendien een jaar om AVD af te ronden voordat die positieve AVB-uitslag niet meer aan de toelatingseis voldoet.
Een rijschool die na een proefles meteen een exact aantal benodigde lessen én een gegarandeerde einddatum belooft, doet dus een voorspelling over zaken die vooraf niet allemaal vaststaan.
10. Geslaagd: wanneer mag je daadwerkelijk motorrijden?
Na een geslaagd AVD-examen ben je klaar met de examens, maar je mag niet meteen op je eigen motor wegrijden.
De uitslag wordt geregistreerd. Vanaf de dag na je examen kun je het rijbewijs aanvragen. Vraag je voor het eerst een rijbewijs aan, dan doe je dat bij de gemeente waar je staat ingeschreven. Heb je al een rijbewijs en voeg je de categorie A toe, dan moet er eveneens een nieuw rijbewijs worden afgegeven; verlengen of een categorie toevoegen kan onder voorwaarden ook online via de RDW.
Bij een normale aanvraag aan de gemeentebalie is het rijbewijs doorgaans na vijf werkdagen klaar. Belangrijker: heb je al bijvoorbeeld rijbewijs B, dan mag je nog niet motorrijden alleen omdat je voor A bent geslaagd. Je mag pas een voertuig uit de nieuwe categorie besturen zodra die categorie daadwerkelijk op je nieuwe rijbewijs staat.
Controleer bij het ophalen bovendien welke categorie erop staat en, als dat voor jou geldt, of Code 80 is vermeld.
11. En dan: je eerste motor kiezen
Met het rijbewijs op zak verschuift de vraag van hoe haal ik mijn motorrijbewijs? naar waar ga ik op rijden?
Kijk bij een eerste motor niet alleen naar vermogen. Gewicht, zithoogte, doseerbaarheid, ergonomie en vertrouwen bij lage snelheid zijn minstens zo belangrijk. En uiteraard moet de motor binnen jouw A1-, A2- of A-rijbewijs vallen.
We hebben daarom apart uitgezocht welke modellen interessant zijn in onze gids met de beste motoren voor beginners.
