Yamaha maakte zonet met een persbericht bekend dat de elektrische YE-01 begin oktober tijdens de Motocross of Nations in het Franse Ernée voor publiek de baan op gaat. Na de presentatie op EICMA 2025 is dat de volgende stap voor de elektrische crossmotor die Yamaha samen met het Franse Electric Motion ontwikkelt.
Terwijl we voor dit artikel alles rond de YE-01 nog eens op een rij zetten, dringt één andere motor zich nogal op in ons geheugen. Stark verkoopt immers al een tweede generatie van zijn VARG MX, met 80 pk, een 7,2-kWh-accu en een opgegeven gewicht van 118 kilo. En dus rijst bij ons de vraag: kunnen Yamaha en andere grote merken nog makkelijk mee in dit geweld, of is start-up Varg al mijlenver vooruit?
Maar eerst terug naar de YE. Yamaha noemt voor de YE-01 nog geen vermogen, accucapaciteit of gewicht. Maar plaatjes hebben we al wel:
Mooi is -ie zeker. Maar hoe verschilt zo’n elektrische crosser van een ‘groot merk’ nou van een start-up zoals Varg? Nou, we verklappen alvast wat je in de rest van dit artikel leest: de YE-01 krijgt namelijk een koppeling, leunt voor zijn rijwielgedeelte zwaar op de kennis achter de YZ450F en wordt ontwikkeld met een fabrikant die al jaren elektrische trial- en offroadmotoren bouwt. Heel kort door de bocht: Yamaha heeft dus genoeg in huis om meerwaarde te bieden.
Stark heeft zijn kaarten al op tafel gelegd
Toen Yamaha de YE-01 eind 2025 presenteerde, sprak het merk over een vloeistofgekoelde elektrische aandrijflijn die prestaties op MXGP-niveau moest kunnen leveren. Dat klinkt serieus, alleen is ‘MXGP-niveau’ lastig naast de 80 pk van de Stark VARG MX 1.2 te leggen zolang Yamaha geen getal noemt.
Ook bij het gewicht en de accu blijft het stil. Stark geeft voor zijn huidige VARG 118 kilo en 7,2 kWh op. Het maximale vermogen is bovendien elektronisch instelbaar van 10 tot 80 pk.
| Yamaha YE-01 | Stark VARG MX 1.2 | |
|---|---|---|
| Status | Concept / raceprototype | Productiemotor |
| Vermogen | ‘MXGP-niveau’, geen cijfer | 80 pk |
| Gewicht | Niet bekend | 118 kg |
| Accu | Niet bekend | 7,2 kWh |
| Koppeling | Hydraulisch | Geen |
| Frame | Nieuw ontwikkeld frame, gebaseerd op YZ450F-chassistechniek | Ultralicht buizenframe van chromoly staal, 6,5 kg |
| Prijs Nederland | Niet bekend | €12.490 |
Die lege vakken bij Yamaha vinden we interessant. Bij een elektrische crossmotor spelen gewicht, accucapaciteit en temperatuur minstens zo’n grote rol. Een aandrijflijn kan kort veel vermogen leveren, maar op een crossbaan moet dat ronde na ronde beschikbaar blijven zonder dat accu, elektromotor of vermogenselektronica te warm worden.
Daar komt het gewicht bij. Een zware accu laag en centraal in de motor leggen helpt het rijgedrag, maar de kilo’s verdwijnen er niet door. Stark heeft met 118 kilo inmiddels een duidelijke maatstaf neergezet. Pas wanneer Yamaha zijn eigen cijfers bekendmaakt, kunnen we zien hoe dicht de YE-01 daarbij in de buurt komt.
Yamaha houdt juist vast aan een koppeling
Op één gebied weten we al dat Yamaha bewust een andere route kiest. De YE-01 krijgt een koppeling en Electric Motion spreekt daarbij over een hydraulisch systeem. Stark doet precies het tegenovergestelde: de VARG heeft geen versnellingen en geen koppeling. Stark presenteert die eenvoud zelfs als een van de voordelen van zijn elektrische aandrijving.
Een elektrische crossmotor heeft technisch ook geen koppeling nodig om vanuit stilstand weg te rijden. De elektromotor kan zijn aandrijving elektronisch regelen en hoeft niet losgekoppeld te worden van een stationair draaiende verbrandingsmotor.
Op een crossmotor wordt de koppeling echter voor veel meer gebruikt. Rijders doseren ermee hoeveel aandrijving werkelijk bij het achterwiel terechtkomt en kunnen de aandrijving razendsnel onderbreken of weer oppakken. Juist in sporen, bij sprongen en bij het uitkomen van bochten kan dat extra controle geven. Het is dus echt een instrument om hard te kunnen gaan, om te kunnen controleren.
Yamaha zegt zelf dat de koppeling bedoeld is om de rijder de aandrijfkracht rechtstreeks te laten controleren. Dat is interessant, omdat Stark juist probeert hetzelfde probleem zoveel mogelijk elektronisch op te lossen. De ene fabrikant haalt onderdelen weg die bij een verbrandingsmotor vanzelfsprekend waren, de andere voegt een daarvan bewust weer toe.
Daar komt Electric Motion om de hoek kijken. De Franse fabrikant bouwt al jaren elektrische trial- en offroadmotoren en heeft ervaring met elektrische motoren waarop een conventioneel bediende koppeling juist wél onderdeel van het concept is. Yamaha investeerde eind 2024 in Electric Motion en beide bedrijven werken sindsdien samen aan elektrische wedstrijdmotoren.
Of die koppeling op een snelle crossbaan werkelijk voordeel geeft ten opzichte van de aanpak van Stark, weten we nog niet. Maar het is tenminste een concreet verschil waarmee Yamaha probeert iets eigens neer te zetten. Vraag je het ons; dan denken wij dat een koppeling op de crossbaan heerlijk is.
Meer dan een YZ450F met een elektromotor
Bij de eerste presentatie werd de YE-01 sterk gekoppeld aan de YZ450F. Yamaha is in de informatie van vandaag iets preciezer: de YE-01 krijgt een nieuw ontworpen frame dat is ontwikkeld met de chassistechniek en race-ervaring van de YZ450F als uitgangspunt.
Ook de elektrische aandrijflijn is volgens Yamaha speciaal voor de YE-01 ontwikkeld. Daarvoor brengt Yamaha zijn eigen kennis samen met de elektrische techniek van Electric Motion. Het gaat dus niet simpelweg om een bestaand elektrisch blok dat in een YZ-frame is gehangen.
Bij eerdere informatie over het project werd ook de positie van de accu nadrukkelijk genoemd. Die moet de massa zo centraal mogelijk in de motor houden, een onderwerp waar Yamaha bij zijn crossmotoren al jaren veel ontwikkelingswerk in stopt.
Daar kan uiteindelijk de toegevoegde waarde van de YE-01 zitten. Yamaha hoeft Stark niet per se met nóg meer vermogen te verslaan. Een elektrische crosser die beter stuurt, meer gevoel geeft en zijn prestaties langer volhoudt, kan minstens zo interessant zijn. Alleen weten we van de belangrijkste cijfers voorlopig te weinig om te beoordelen of Yamaha daar ook werkelijk in slaagt.
Het kampioenschap wacht inmiddels op de motoren
De YE-01 werd oorspronkelijk ontwikkeld met het oog op MXEP, een nieuwe elektrische raceklasse naast het WK motocross. Toen organisator Infront Moto Racing die klasse in 2024 aankondigde, moest het kampioenschap in 2026 beginnen met vijf à zes Europese wedstrijden.
Dat gebeurde niet. Infront-topman David Luongo verklaarde later dat de ontwikkeling bij de verschillende fabrikanten nog niet ver genoeg was en dat MXEP daarom voor onbepaalde tijd werd uitgesteld. Opvallend genoeg spreekt Yamaha in de aankondiging van vandaag opnieuw over MXEP, maar nu als een raceklasse die ‘in de nabije toekomst’ moet beginnen.
