Een motorjas of motorbroek kan keurig voldoen aan de Europese eisen voor beschermende motorkleding en toch minder bescherming bieden dan een vergelijkbaar product van enkele jaren geleden. MotoCAP, een onafhankelijk Australisch-Nieuw-Zeelands testprogramma dat motorkleding uit gewone winkels koopt en in een laboratorium onderzoekt, ziet de gemeten bescherming van EN 17092-gecertificeerde jassen en broeken al enkele jaren teruglopen.
MotoCAP kijkt onder meer naar slijtvastheid, impactbescherming en de sterkte van naden. De Europese klassen A, AA en AAA blijven daarbij relevant: een hogere klasse stelt strengere eisen. Alleen zie je aan die letter niet hoeveel beter een jas of broek presteert dan de minimale eisen voor zijn klasse.
Van 3,7 naar 1,2 seconde
MotoCAP werd in 2018 opgezet om motorrijders meer informatie te geven over de werkelijke prestaties van kleding. Het programma wordt gedragen door Australische en Nieuw-Zeelandse verkeers- en veiligheidsorganisaties. Producten worden uit het normale winkelaanbod geselecteerd en anoniem gekocht.
Na jaren testen kan MotoCAP ook verschillende generaties kleding met elkaar vergelijken. Volgens het programma is daarbij een dalende trend zichtbaar bij jassen en broeken die volgens de Europese EN 17092-norm zijn gecertificeerd.
Een concreet voorbeeld laat zien hoe groot zo’n verschil kan zijn. Een kledingstuk hield het in een eerdere MotoCAP-slijttest 3,7 seconden vol voordat het materiaal was doorgesleten. Een latere versie van hetzelfde product kwam tot 1,2 seconde, terwijl de verkoopprijs gelijk bleef.
Toch kon ook die latere versie nog steeds aan de vereiste Europese beschermingsklasse voldoen. Dat kan omdat EN 17092 geen vaste hoeveelheid slijtbescherming voorschrijft die ieder kledingstuk binnen een klasse precies moet leveren. Het product moet een ondergrens halen. Zit een fabrikant daar bij een eerdere versie ruim boven, dan kan de bescherming bij een volgende versie afnemen zonder dat het kledingstuk automatisch in een lagere klasse terechtkomt.
In dit voorbeeld daalde de gemeten slijttijd met bijna 68 procent. Het is geen gemiddelde voor alle motorkleding, maar het maakt wel concreet wat MotoCAP in zijn bredere testbestand zegt te zien: de marge boven de Europese minimumeisen wordt kleiner. MotoCAP vermoedt dat fabrikanten hun kleding steeds dichter tegen de ondergrens van de norm aan ontwerpen: nog voldoende voor dezelfde klasse, maar met minder daadwerkelijke beschermingsmarge.
Wat A, AA en AAA precies zeggen
A, AA en AAA zijn beschermingsklassen uit EN 17092. In Europa zijn EN 17092-2, -3 en -4 momenteel de geharmoniseerde normen voor respectievelijk AAA-, AA- en A-kleding voor motorrijders. AAA stelt van deze drie de zwaarste eisen, gevolgd door AA en A.
Een kledingstuk moet onder meer tests op slijtvastheid en de sterkte van materialen, naden en constructie doorstaan. De belasting verschilt per klasse en per deel van het kledingstuk. Een jas die de vereiste tests voor AA maar net haalt, krijgt dezelfde AA-aanduiding als een jas die op bepaalde onderdelen aanzienlijk beter presteert. Voor de koper is dat verschil niet aan het label te zien.
MotoCAP meet verder dan de ondergrens
Voor de slijtvastheid binnen EN 17092 wordt de zogenoemde Darmstadt-methode gebruikt. Die beoordeelt of materiaal de voorgeschreven belasting voor een bepaalde klasse doorstaat.
MotoCAP gebruikt daarnaast een Cambridge-testmethode uit EN 13595. Daarbij worden de lagen van een kledingstuk rond een testkop bevestigd en tegen een bewegende schuurband met korrel 60 gehouden. De band loopt met 8 meter per seconde en de test stopt zodra het materiaal is doorgesleten. Zo ontstaat een tijd waarmee verschillende producten onder dezelfde laboratoriumomstandigheden kunnen worden vergeleken.
Een uitslag van 1,2 seconde betekent niet dat je tijdens een echte val precies 1,2 seconde beschermd bent. Snelheid, belasting, valverloop en wegdek verschillen daarvoor te sterk. Ook de Europese Darmstadt-test en de Cambridge-test zijn niet rechtstreeks in elkaar om te rekenen. MotoCAP gebruikt de tijd vooral om kledingstukken onderling te vergelijken.
Ook bij motorjeans zijn de verschillen groot
MotoCAP wijst onder meer op single-layer motorjeans. Bij zulke broeken zijn sterke vezels in de buitenstof verwerkt en ontbreekt een afzonderlijke slijtvaste binnenlaag. Het programma heeft exemplaren getest waarvan de slijtvastheid nauwelijks hoger lag dan die van gewone denim.
Daaruit volgt niet dat een single-layer motorjeans per definitie slecht beschermt. Materiaal, vezels, weefconstructie en de opbouw van de complete broek bepalen samen de prestaties. Er bestaan ook eenlaagse jeans die de Europese AAA-classificatie halen.
Een technische handleiding van MotoCAP laat bovendien zien dat meerdere beschermende lagen de slijtvastheid sterk kunnen vergroten. De simpele aanduidingen ‘leer’, ‘textiel’ of ‘motorjeans’ zeggen daarom lang niet genoeg over de bescherming van een concreet kledingstuk.
Wat heb je aan A, AA en AAA?
Vooral als je net begint met motorrijden blijft de classificatie een nuttig eerste filter. AAA stelt strengere eisen dan AA en AA weer strengere dan A. MotoCAP geeft geen reden om die letters te negeren; de tests laten vooral zien dat binnen dezelfde klasse flinke verschillen kunnen bestaan.
Verwar A, AA en AAA ook niet met Level 1 en Level 2 op protectoren. Die laatste aanduidingen gaan over de impactbeschermers op bijvoorbeeld knieën, ellebogen, schouders en heupen. Een jas kan dus AA-gecertificeerd zijn en tegelijk Level 2-protectoren gebruiken.
Wie verder wil kijken naar de manier waarop MotoCAP kleding beoordeelt, kan de uitleg van de overheid van New South Wales raadplegen. Daar wordt uitgelegd hoe slijtvastheid, naadsterkte en impactbescherming samen de veiligheidsbeoordeling bepalen.
Prijs voorspelt die prestaties niet automatisch. Een duurdere jas hoeft niet beter te scoren en een bekende merknaam zegt evenmin hoeveel marge een product boven de minimumeisen heeft. Controleer bij een MotoCAP-resultaat wel altijd het exacte model en liefst ook de generatie. Een fabrikant kan de materiaalopbouw later veranderen.
Europese norm wordt herzien
EN 17092 wordt inmiddels herzien. Europese normalisatiecommissie CEN is in 2026 begonnen met nieuwe trajecten voor onder meer de normen voor A, AA en AAA. In de officiële projectdocumenten wordt verbetering van testmethoden genoemd, met abrasietesten als voorbeeld.
Die herziening is niet aantoonbaar een reactie op de recente MotoCAP-bevindingen. De huidige EN 17092-normen blijven voorlopig gewoon van kracht.
Voor de koper blijft A, AA of AAA dus bruikbare informatie, maar geen volledig rapportcijfer. Twee jassen met dezelfde letters op het label kunnen in een onafhankelijke slijttest veel verder uit elkaar liggen dan je in de winkel kunt zien.
