Motor starten, helm op, handschoenen aantrekken en ondertussen wachten tot het blok lekker warm is. Het klinkt alsof je goed voor je motor zorgt. Bij de meeste moderne motorfietsen is het niet nodig.
Je kunt na het starten gewoon wegrijden. De belangrijke toevoeging is: rustig. Een koude motor direct hoog in de toeren jagen of zwaar belasten is geen goed idee, maar minutenlang stationair warmdraaien is evenmin de beste manier om hem op temperatuur te krijgen.
Warmdraaien en warmrijden zijn niet hetzelfde
Een motorblok wordt ook warm wanneer het stationair draait, alleen gebeurt dat relatief langzaam. De motor wordt nauwelijks belast en de versnellingsbak en aandrijving doen nog niets.
Tijdens rustig rijden produceert het blok meer warmte en komen ook andere onderdelen geleidelijk op temperatuur. Daarom schrijven fabrikanten in handleidingen doorgaans voor dat je na het starten rustig wegrijdt en hoge toerentallen vermijdt zolang de motor koud is. BMW waarschuwt bij sommige luchtgekoelde modellen zelfs expliciet tegen stilstaand warmdraaien.
Voor een moderne straatmotor is dat een prima uitgangspunt: starten, controleren of de motor normaal loopt en rustig vertrekken.
Rustig rijden betekent niet zo laag mogelijk in de toeren
De eerste kilometers vermijd je hoge toerentallen, volgas en hard accelereren. Toch kun je ook te voorzichtig proberen te zijn. In een hoge versnelling vanaf een zeer laag toerental veel gas geven belast het motorblok eveneens zwaar. Je hoort en voelt dat vaak als bokken, dreunen of trillen.
Kies daarom een versnelling waarin de motor soepel loopt. Gebruik gematigde toerentallen en laat het blok zonder grote belasting op temperatuur komen. Dat is iets anders dan voortdurend zo vroeg mogelijk opschakelen.
Hoe lang moet je een motor warmrijden?
Daar is geen vast aantal minuten of kilometers voor. Een kleine ééncilinder op een zomerdag warmt anders op dan een grote viercilinder bij vijf graden. Ook de hoeveelheid olie, het koelsysteem, het tempo en de belasting maken verschil.
Adviezen als ‘na vijf kilometer kan altijd het gas erop’ zijn daarom te simpel. Heeft je motor een temperatuurmeter, kijk dan eerst wat die precies meet. Bij veel motorfietsen zie je de koelvloeistoftemperatuur, niet de temperatuur van de motorolie. De koelvloeistof kan al op een normale waarde staan terwijl de olie en de rest van het blok nog niet even ver zijn.
Wil je stevig accelereren of hoge toerentallen gebruiken, geef de motor dan na het bereiken van de normale koelvloeistoftemperatuur nog wat extra rijtijd. Bij koud weer mag dat langer zijn dan op een warme zomerdag.
Wachten op de temperatuurmeter heeft weinig zin
Vooral bij vloeistofgekoelde motoren ontstaat gemakkelijk de gewoonte om op de oprit te wachten totdat het dashboard een bepaald aantal blokjes toont. Dat is geen noodzakelijke startprocedure.
Bij een luchtgekoelde motor is langdurig stilstaan nog minder aantrekkelijk. Tijdens stilstand ontbreekt de rijwind die normaal voor koeling zorgt. Een koude motor zal niet onmiddellijk oververhit raken, maar onnodig lang stationair laten draaien heeft geen voordeel en kan bij sommige modellen juist problemen veroorzaken.
Laat de motor wel een paar tellen lopen wanneer dat nodig is om helm of handschoenen in orde te maken. Het verschil zit niet in tien of twintig seconden, maar in minutenlang wachten in de veronderstelling dat dit technisch beter is.
Een oudere motor met carburateurs vraagt soms meer geduld
Bij oudere motoren met carburateurs ligt het iets anders. Die hebben bij een koude start vaak een choke of verrijkingssysteem nodig. Soms moet zo’n motor kort lopen voordat hij zonder afslaan gas aanneemt en je netjes kunt wegrijden.
Dat is nog steeds iets anders dan het blok vijf of tien minuten op de oprit laten pruttelen. Gebruik de choke zoals de handleiding voorschrijft, rijd weg zodra de motor stabiel loopt en bouw de belasting geleidelijk op. Blijf niet langer dan nodig met volledig uitgetrokken choke rijden.
Bij oudere motoren en afwijkende startprocedures gaat de handleiding van het betreffende model altijd vóór een algemene internetregel.
Moet een motor in de winter langer warmdraaien?
Niet langer warmdraaien, wel langer rustig warmrijden. Bij lage temperaturen hebben olie en metalen delen meer tijd nodig om op te warmen. Start normaal, zorg dat de voorgeschreven motorolie in het blok zit en stel hoge belasting langer uit.
Wie zelf onderhoud doet, vindt in ons stappenplan meer uitleg over motorolie verversen. De juiste viscositeit en specificatie staan in de handleiding van je motor.
Wanneer kun je wel vol belasten?
Gebruik geen stopwatch. Wacht tot de temperatuurweergave een normale waarde heeft bereikt en rijd daarna nog een tijdje beheerst door, zeker bij lage buitentemperaturen. Pas dan bouw je toerental en belasting verder op.
De eenvoudige regel voor de meeste moderne motorfietsen is dus: start de motor, rijd weg zodra hij normaal loopt en vermijd de eerste kilometers hoge toerentallen, volgas én zwaar trekken vanuit een te laag toerental. Zo warmen meer onderdelen mee op dan wanneer de motor op de oprit stationair staat te draaien.